کتاب پردیس| وارد شوید| ثبت نام کنید

یادگیری فنون کتاب‌خوانی

دسته‌بندی: مقالات
تاریخ: 16 تیر 1400
بازدید: 0 بازدید
فواید-کتابخوانی

کتابخوانی و توصیه هایی برای آن | چگونه کتابخوان شویم؟

کتاب پردیس در این مقاله قصد دارد درمورد کتابخوانی و فواید آن صحبت کند. از آنجایی که کاربران همیشه وقت ارزشمند خود را در شبکه های اجتماعی و شبکه های مجازی (اینترنت) هدر می کنند، تصمیم گرفتیم تا یک مقاله جامع و کامل در رابطه با کتابخوانی برای شما کاربران گرامی ارائه کنیم و همچنین فواید کتابخوانی را ارائه کنیم تا اینکه دوباره شوق و اشتیاق همه (به خصوص جوانان و نوجوانان) به کتاب برگردد.

در این ‌که کتاب باید نقش پررنگ‌تری در زندگی همه ما داشته باشد، شکی نیست اما چرا کتاب در دست بسیاری از ما، آرام نمی‌گیرد و برای دقایقی هرچند کوتاه، مهمان چشم‌های مان نمی‌شود؟

چرا کتاب نمی‌خوانیم؟

کتاب‌نخوان‌ها دو دسته‌اند. دسته اول از بیخ ‌و بن منکر ضرورت و خاصیت مطالعه‌اند. وقتی با آن‌ها وارد بحث می‌شوی، همه استدلال‌هایت درباره لذت و فایده کتاب خواندن را با یک «خب که چیِ» محکم رد می‌کنند. اگر هم زیادی پافشاری کنی، طوری انواع فن‌های سفسطه را رویت پیاده می‌کنند که فتیله‌پیچ و شرمنده بشریت از کادر خارج می‌شوی، مثلا «می‌دونی تو تا الان باعث قطع چند تا درخت شدی؟ می‌دونی چقدر اکسیژن به ما مدیونی و چند تا حیوون رو بی‌خانمان کردی؟».

خب بهتر است پا پیِ این گروه اول نشویم و برویم سراغ دسته دوم که اصل لزوم مطالعه را زیر سوال نمی‌برند، حتی ممکن است کلی دلیل هم در تأییدش داشته ‌باشند ولی همه این‌ها باعث نمی‌شود که کتاب بخوانند! چرا؟ احتمالا به همان دلیلی که همه‌مان می‌دانیم ورزش‌کردن برای سلامتی لازم است ولی فقط بعضی‌ها ورزش می‌کنند و به همان دلیلی که هیچ‌ کس منکر اهمیت تغذیه سالم نیست ولی فقط بعضی‌ها زحمت سالم‌خوری را به خودشان هموار می‌کنند.

بله، می‌خواهم بگویم کتاب‌خواندن زحمت دارد.

مانع اول دشواری انتخاب است:

یعنی نمی‌دانی چه جور کتابی دوست داری. کار برای آن‌هایی که کتاب‌خواندن را یک تکلیف می‌دانند، سخت‌تر هم می‌شود چون نمی‌دانند چه کتابی «باید» بخوانند که مفید باشد. طبقه‌بندی‌های زیاد از ادبیات ایران و ملل گرفته تا تاریخ و علوم سیاسی و جامعه‌ شناسی گیجت می‌کنند. تازه توی هرکدام‌شان هم به کلی اسم نویسنده و مترجم و ناشر برمی‌خوری که هیچ شناختی ازشان نداری. این سختی از نظر کتاب‌خوان‌های بالفطره – آن‌هایی که از سن کم کتاب دست‌شان بوده – احتمالا بهانه‌جویی قلمداد می‌شود ولی من که کودکیِ مأنوس با کتابی نداشته‌ و تازه از نوجوانی شروع به خواندن کرده‌ام، درک می‌کنم که جلدهای رنگارنگ و عنوان‌های ناشناس چقدر می‌توانند آدم را گیج کنند و حتی بترسانند.

حالا فرض کنیم قدم اول را برداشتی؛ مثلا کتاب‌ فروش راهنمایی‌ات کرد یا دوست اهل مطالعه‌ات به دادت رسید.

مانع دوم پیدا کردن جای کتاب در زندگی‌ات است:

کتاب را زده‌ای زیر بغلت، آورده‌ای خانه و نمی‌دانی کجا بگنجانی‌اش. منظورم فضای فیزیکی نیست که بالاخره روی کانتر و زیرتخت و توی دکور می‌شود جایش داد اما گنجاندنش در زندگی روزمره بین هزارتا عادت ریز و درشت، راحت نیست. نمی‌دانی از کدام کار بزنی و از کجا وقت قرض بگیری که به مطالعه برسی. حرف آنهایی را که می‌گویند این چیزها بهانه است و باید هرطوری شده، توی مترو و اتوبوس و مطب دکتر کتاب بخوانیم، جدی نگیرید. کسی که به خواندن عادت ندارد، نمی‌تواند یکهو توی شلوغی فضای عمومی شروع به خواندن یا مطالعه را به ‌راحتی جایگزین تماشا کردن تلویزیون کند.

خب اگر از ابتدای مطلب منتظرید که به‌ عنوان یکی از موانع، راجع به قیمت بالای کتاب بنویسم و شمای کتاب‌ نخوان را خوشحال کنم، متأسفم که مأیوس می‌شوید. بله، کتاب گران است ولی چی گران نیست؟ هرچند وقت یک ‌بار خریدنِ یک جلد کتاب برای ساکنان طبقه وسط جامعه، غیرممکن نیست. کافی است دست از سخن‌سرایی درباب فواید مطالعه برداری، سختی خواندن را به جان بخری و علاقه و عادت به کتاب را در خودت ایجاد کنی؛ آن‌وقت خودت می‌فهمی که چطور پول کتاب‌خریدن جور می‌شود.

با لباس قدیمی و کفشی که تختش هر آن ممکن است توی خیابان قالت بگذارد، به قصد لباس خریدن از خانه بیرون می‌زنی و مچ خودت را در حالی‌ می‌گیری که به ویترین کتاب‌فروشی چسبیده‌ای.

فواید کتابخوانی

مهم ترین فواید کتابخوانی

دکتر پرستو امیری، متخصص روان‌شناسی سلامت:

اگر از افراد علاقه‌مند به کتاب و مطالعه درباره فواید این کار بپرسید، پاسخ‌های متفاوتی خواهید شنید. اگر این کار را کرده باشید، به احتمال زیاد با این پاسخ‌ها مواجه شدید: «کسب لذت و آرامش،  درک بهتر و کامل‌تر دنیا، آشنایی با عقاید، افکار و فرهنگ‌های مختلف، رویاپردازی، سرگرمی و … ».

واقعیت این است که کتاب خوب واقعا می‌تواند همه این‌ها را به شما بدهد اما در ادامه به چند فایده کمتر شنیده‌شده کتاب‌خواندن اشاره خواهم کرد.

فرصت تجربه چندین زندگی با کتاب|

ما در زندگی زمان و توانایی محدودی داریم و نمی‌توانیم تمام چیزهایی را که می‌خواهیم مستقیما تجربه کنیم؛ ما نمی‌توانیم زندگی‌های مختلف را کاملا تجربه کنیم؛ کتاب این فرصت را در اختیار ما می‌گذارد که چندین و چند زندگی را به طور غیرمستقیم تجربه کنیم. با کتاب در زمان و مکان سفر می‌کنیم. می‌توانیم به قرن‌ها قبل یا دورترین سرزمین‌ها سفر کنیم و با انسان‌ها و زندگی‌های گوناگون آشنا و مانند یک جهانگرد، پخته و باتجربه شویم.

فواید کتابخوانی به همراه خانواده|

کتاب یک تفریح سالم، لذت‌بخش و تقریبا کم‌هزینه است. اعضای خانواده و به خصوص همسران می‌توانند با یکدیگر کتاب بخوانند و درباره آن گفت‌وگو کنند. این کار به صمیمیت بین آنها بسیار کمک می‌کند. به یاد داشته باشید برای رسیدن به این فواید نیازی نیست حتما کتاب‌های علمی، فلسفی، روان‌شناسی، تاریخی و … بخوانید. داستان‌ها و رمان‌های خوب هم می‌توانند شما را با یک دنیای دیگر، زندگی‌های دیگر و انسان‌های دیگر آشنا کنند و تمام آن فواید را به شما بدهند.

مغزمان را ورزیده می‌کند|

کتاب‌خواندن، درست مانند کاری که ورزش با بدن می‌کند، مغز ما را ورزیده  و فعالیت مغز، تمرکز و حافظه را تقویت می‌کند و می‌تواند از افت کارکردهای شناختی و آلزایمر در سنین بالا جلوگیری کند. همچنین پژوهش‌ها نشان داده‌اند کتاب‌خواندن، مهارت‌های حل مسئله، برنامه‌ریزی و تفکر نقاد را که از مهم‌ترین مهارت‌های زندگی هستند، در ما تقویت می‌کند. کتاب‌خواندن با افزایش دایره واژگان و تسلط بر ادبیات، موجب تقویت مهارت‌های کلامی و ارتباطی با آدم‌های مختلف می‌شود. همچنین هنگام کتاب‌خواندن، با همانندسازی و همذات‌پنداری با شخصیت‌های کتاب، درک ما از افراد، افکار، احساسات، مشکلات و جهان‌بینی‌شان افزایش پیدا می‌کند و همدلی ما تقویت می‌شود.

آگاهی که نجات‌بخش است|

شاید بتوان گفت آگاهی مهم‌ترین و با ارزش‌ترین چیزی است که کتاب به ما می‌دهد. این آگاهی‌بخشی می‌تواند در سطوح مختلف رخ دهد، از عمیق‌ترین لایه‌های شخصیتی تا افزایش اطلاعات عمومی. بزرگی گفته است خواندن کتاب خوب مانند گفت‌وگو با بهترین ذهن‌های قرون گذشته است و به درستی انگار با خواندن کتاب، سر کلاس بزرگ‌ترین اندیشمندان نشسته‌ایم و سخنان آنان را می‌شنویم.

اما با خوندن چه کتابهایی میتونیم بگیم که شامل فواید کتابخوانی شد ؟

فواید کتابخوانی چیست؟ ممکن است چندین ماه و حتی بعضا چندین سال وقت و زمان و عمرمان را صرف خواندن یک کتاب کنیم، ولی آیا فواید آن چیست؟ واقعا در زندگی ما تاثیر گذار خواهد بود یا خیر؟ همان طور که در قبل اشاره کردیم کتابخوانی و مطالعه کتاب فواید زیادی دارد ولی هر کتابی نه!

خیلی بخوام ساده و به زبون خودمونی بگم، بعضی از کتاب های درسی که جوانان و نوجونان و دانشجویان میخونند بدون ارزش و واقعا بسیار قدیمی هستش … بخصوص کتاب های دانشگاهی که استاد میگه از بیرون بخریم! بیشترشون واقعا قدیمی هست و بدرد نمیخوره و متاسفانه نویسندگان جدیدی نمیان کتاب های جدیدی بنویسند… که این دلایل موجب این میشه که دانشجویان علم و دانش موردنظری که بعد از فارغ التحصیلی داریم رو نداشته باشند!! یا بعضی وقت ها با اینکه کتاب بهتری وجود داره ولی بخاطر یه سری مسائل ممکنه بازم استاد کتاب قدیمی رو معرفی کنه! چون نویسنده کتاب قدیمیه دوستشه و به نفعش خواهد بود…

پس همیشه سعی کنید که کتاب هایی را که برای خواندن انتخاب می کنید از نویسندگان بزرگ و مطرح باشه و کتاب های درست و خوبی رو انتخاب کنید. توجه داشته باشید که از آنجایی که هر فیلمی دیدنی نیست، هر کتابی نیز خواندنی نیست! یک کتاب باید موارد لازمه را دارا باشد و مفید باشد تا خواننده از ان لذت ببرد. علاوه بر همه این موارد موضوع کتاب نیز مهم است. در ادامه راهکار های ترویج کتابخوانی را بررسی خواهیم کرد؛ در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

فواید کتابخوانی

راهکار هایی برای ترویج کتابخوانی

در این بخش میخواهیم راهکار هایی برای ترویج کتابخوانی برای شما دوستان معرفی کنیم.

کتاب های دیجیتال

از آنجایی که همگی بیشتر با گوشی های هوشمند (smart phone) فعالیت می کنند و اکثرا در شبکه های اجتماعی و مجازی فعال هستند، بهترین راهکار در حال حاضر برای ترویج مطالعه کتاب و کتابخوانی استفاده از همین تلفن های همراه برای ترویج کتابخوانی است!

توجه توجه

 امکان خرید و دانلود بهترین کتاب ها در موضوعات مختلف در سایت کتاب پردیس در دسترس عموم مردم قرار گرفته است، شما عزیزان می توانید با مراجعه به قسمت محصولات سایت کتاب مورد نظر خود را انتخاب کنید و از خوابد کتابخوانی بهره ببرید.

البته اگر می‌توانید یک گروه کتابخوانی تشکیل دهید تا از فواید کتابخوانی بهره کافی را ببرید.

به عنوان یک فرد علاقه‌مند به کتاب، تشکیل گروه کتابخوانی یکی از زیباترین و جذاب‌ترین کارهایی است که می‌توانید انجام دهید. اما این را هم به خاطر داشته باشید که عمر بسیاری از گروه های کتابخوانی کوتاه است.

شوق اولیه باعث می‌شود که اعضای گروه، آرزوهای درازی در سر بپرورند و اهداف بلندپروازانه‌ای تعریف کنند. اما به تدریج، اختلاف‌نظرها و گلایه‌ها و بی‌نظمی‌ها و ده‌ها عامل دیگر باعث می‌شوند که انگیزه‌ی اولیه کمرنگ شود و گروه کتابخوانی وارد مرحله‌ی فرسایش شود.

اما نگران نباشید ما در مقاله بعدی لیستی از قوانین و باید ها و نباید های گروه های کتابخوانی را تهیه خواهیم کرد، شما عزیزان می توانید با الهام از آن،‌ قواعد و چارچوب مناسب گروه خودتان را تعریف کنید.

فهرستی از کتابهای خوب را همراه خود داشته باشید

اکثر کتابخوان های حرفه ای، لیستی از کتابهای خوب را در دفتر یادداشت یا تلفن همراه خود دارند و هر جا نامی از کتابی میشنوند، آنجا یادداشت میکنند تا در زمانی که فرصتی برای خرید کتاب یا مطالعه دست میدهد، «دست خالی» نباشند.

توانایی تندخوانی همیشه یک مزیت در محسوب نمی‌شود

کلاسهای تندخوانی در سراسر جهان، به شرکت کنندگان خود این وعده را میدهند که میتوانند سریع تر و بهتر بخوانند. این حرف تا حد زیادی درست است. ما چشم های خود را به شیوه درست روی متن حرکت نمیدهیم. گاه یک جمله یا پاراگراف را چند بار میخوانیم و …

اما در کنار رفع این ایرادها، واقعیت این است که یادگیری تکنیکهای تندتر خواندن الزاماً مزیتی ایجاد نمیکند. شاید برای خواندن رمان یا روزنامه ها، تندخوانی مفید باشد، اما در مورد کتابهای آموزشی چنین نیست. بسیاری از کتابها را باید مثل آب، جرعه جرعه نوشید تا اثر آن مشخص و محسوس باشد.

تا حد امکان از فضاهای مینیمال فاصله بگیرید

یکی از ویژگی‌های عصر ما و نسل ما این است که به متن‌های کوتاه و مینیمالیستی (به معنای عام آن نه به معنای ادبی آن) علاقمند هستیم.

فیس بوک و توییتر و اینستاگرام و سایر شبکه های اجتماعی ما را عادت داد‌ه‌اند که متن‌های کوتاه بخوانیم.

بسیاری از ما هم به تجربه آموخته‌ایم که جمله‌های طولانی در فیس بوک و اینستاگرام و سایر نرم‌افزارهای پیام‌رسان، شانس خوانده شدن و لایک شدن کمتری دارند.

اما واقعیت این است که جملات کوتاه، ممکن است به صورت لحظه ای احساس خوب ایجاد کنند یا الهام بخش باشند، اما هرگز اثر یک متن طولانی را ندارند.

برای ترویج عادت مطالعه، لازم است از فضاهای مینیمال کمی فاصله بگیریم. نه اینکه فیس بوک و توییتر و … را ترک کنیم. اما به خاطر داشته باشیم که عادت دائمی به خواندن متن های کوتاه، حوصله ما را در مطالعه متن های طولانی کاهش میدهند.

از وسایلی که حواس شما را پرت می‌کنند دور باشید

خیلی بدیهی به نظر میرسد. اما مهم است که قبل از شروع به خواندن کتاب، اینترنت و موبایل و تلویزیون از شما دور باشد. تماسهای مهم را قبل از کتابخوانی بگیرید. ایمیل های مهم را قبلاً چک کنید. وبگردی ها را انجام دهید و آنگاه، به سراغ مطالعه بروید.

مکان ثابت و مشخصی را برای مطالعه در نظر بگیرید

ترجیحاً مکان مشخصی را برای مطالعه در منزل یا محل کار در نظر بگیرید. مطالعه باید لذت بخش ترین فعالیت ما باشد.

برای مطالعه، لازم نیست شرایط «حبس در سلول انفرادی» را ایجاد کنید. بهتر است قبل از شروع به مطالعه، در کنار خود، چای یا هر نوشیدنی یا خوراکی دیگری را که مورد علاقه تان است، قرار دهید. با این کار در ذهن شما، لحظات کتابخوانی با خاطره های خوب ثبت می‌شود.

فراموش نکنید که ما هم مانند هر موجود دیگری، به سادگی شرطی میشویم.

برای کسب فواید کتابخوانی همیشه همراه خود یک کتاب داشته باشید

بسیاری از افراد کتابخوان، در یک ویژگی مشترک هستند. این افراد، به جای اینکه مقید باشند در ساعات خاصی از روز، جایی ببنشینند و کتاب بخوانند، همیشه همراه خود یک کتاب دارند تا در کوتاه ترین فرصتها، به خواندن آن بپردازند. شاید رها کردن بسیاری از لذتها و تفریحات و خواندن کتاب در یک ساعت مشخص در منزل یا محل کار، سخت و دشوار باشد، اما مطالعه کردن در زمانی که در مترو یا در یک سازمان بزرگ، به انتظار گذشت زمان نشسته ایم ساده تر و جذاب تر است.

بسیاری از ما، مطالعه را نه با هدف افزایش اطلاعات و دانسته ها و باز شدن افق دید، بلکه برای فرار از مشکلات و مسائل روزمره انتخاب میکنیم. زمانی که از دوست یا همسر یا مدیر خود دلگیر هستیم، گوشه ای مینشینیم و کتاب ورق میزنیم. شاید این کار در کوتاه مدت، مفید باشد اما در بلندمدت ما را شرطی میکند و ذهن ما عادت میکند که «کتاب»، «همراه لحظات تلخ زندگی» ماست.

راهکار های ترویج کتابخوانی در کشور های دیگر :

  • آفریقای جنوبی : استفاده از تلفن های همراه (Mobile) برای توسعه و ترویج کتابخوانی
  • بلژیک : ترکیبی از آموزش های دیجیتالی و آموزش های سنتی
  • پرتغال : تقویت ارتباط نسل ها برای توسعه کتابخوانی

آخرین توضیح: اگر حوصله کرده اید و فواید کتابخوانی  را تا پایان خوانده اید، معلوم می شود که از هم اکنون، یک خواننده حرفه ای با حوصله هستید که میتوانید هر متن کم خاصیتی را هم بخوانید. به شما تبریک میگویم.

عسگرنیا

دیدگاه‌ها

رفتن به بالای صفحه